Ecoutez

Radio en Direct

Artiste


Nostra Lenga – Lo pel (2/2)

23 February 2026

Episode 26 : Lo pel (2/2)

Uèi, parlam de pel. Coma la setmana passada. Aujourd’hui, on parle du mot “pel”, comme la semaine dernière. Çaquelà, aquesta setmana, cependant, cette semaine, on aborde plutôt le mot au sens de poil. Car lo pel, au singulier, veut dire les cheveux (comme vu la semaine dernière), mais cela veut aussi dire le poil.

Aquesta rubrica serà a rèire-pel : à contre-poil, e a rebors de pel, à rebrousse-poil vist que fa pas un pel d’aire.

Una cronica doncas a se derrabar lo pel, à s’arracher les cheveux

Qualques expressions : aver de pel jol nas, être brave ; èstre al pel : effleurer juste ; partir un pel en dos, couper les cheveux en quatre, être tenace ; an agut un pel : ils se sont disputés ; banhar lo pel : se mettre en nage ; al contrari d’aquel qu’a un pel dins la man, un fainéant ; a los quatre pelses del diable, c’est un méchant ; trobariá pel a un uòu : il trouve toujours à redire ; i daissar de pel ; y perdre ; cal totjorn i daissar pel o borra : il faut  mettre du sien.

Au pel ! Au pel ! Cela se criait pour inciter deux individus à se battre, mais à Morlaàs, ancienne capitale du béarn, au péu, au péu taisait le cri des jeunes filles de la campagne venant vendre leurs chevelures.

Dans les Alpes, les deux contractants d’un marché s’arrachent chacun un poil de la barbe et, le jetant au vent, ils disent en signe d’accord : quand aqueles dos pelses se trobaràn mai ensemble, lo mercat serà romput !

 

(FR) Dans la chronique en occitan “Nòstra lenga es un tresaur”, Roxane nous partage des explications sur des mots occitans, sur la base du dictionnaire provençal-français « Lou Tresor dóu Felibrige », composé par l’écrivain de langue provençale et prix Nobel de littérature Frédéric Mistral. Loin d’être centré sur la variante provençale de l’occitan, cet ouvrage regroupe l’intégralité des langues d’oc sous l’appellation « langue provençale » alors usitée au XIXème siècle. Chroniques écrites par Alan Roch, et animées par Roxane Sourbier (alias Roxitanie, sur Instagram).

(ÒC) Dins la cronica en occitan “Nòstra lenga es un tresaur”, Roxane nos parteja d’explicacions sus de mots occitans, sus la basa del diccionari provençal-francés « Lou Tresor dóu Felibrige », compilat per l’escrivan en lenga provençala e laureat del prèmi Nobel de literatura Frédéric Mistral. Luènh d’èsser focalizat unicament sus la varianta provençala de l’occitan, aquela òbra englòba totas las lengas d’òc jol tèrme de « lenga provençala », coma èra alara coneguda al sègle XIX. Cronicas escrichas per Alan Roch, e presentadas per Roxane Sourbier (alias Roxitanie, sus Instagram).




fr_FRFrench